Matura CKE Maj 2018

Informacja do zadań 28.–29.
Chlorowcopochodne alkanów reagują z metalicznym litem, w wyniku czego tworzą związki litoorganiczne (których wzór w uproszczeniu można zapisać jako RLi). Reakcja przebiega zgodnie ze schematem:
$$RX + 2Li \rightarrow RLi + LiX$$
Związki litoorganiczne gwałtownie reagują z wodą z wydzieleniem wolnego węglowodoru. Roztwór po takiej reakcji ma odczyn zasadowy. W reakcjach związków litoorganicznych z jodkiem miedzi(I) powstaje związek miedziolitoorganiczny $R_2CuLi$ zgodnie z poniższym schematem:
$$2RLi + CuI \rightarrow R_2CuLi + LiI$$
Związek $R_2CuLi$ jest zwany odczynnikiem Gilmana. Ten odczynnik może reagować z inną chlorowcopochodną, w wyniku czego tworzy odpowiedni węglowodór (R–R'), co zilustrowano schematem:
$$R_2CuLi + R'X \rightarrow R–R' + LiX + RCu$$
Na podstawie: J. McMurry, Chemia organiczna, Warszawa 2000.