Informacja do zadania 13.
Badania wieku obiektów, czyli datowanie
Omawiając zastosowanie izotopów promieniotwórczych trudno nie wspomnieć o datowaniu, tj. badaniu wieku obiektów. Dotychczas opracowano kilkanaście metod datowania z wykorzystaniem wiedzy na temat izotopów promieniotwórczych. Dla znalezisk organicznych najbardziej podstawową pozostaje metoda węgla $^{14}\text{C}$. Metoda ta opiera się na fakcie, że wszystkie żywe organizmy w trakcie swojego istnienia wymieniają z otoczeniem węgiel. W węglu znaną domieszkę stanowi promieniotwórczy izotop $^{14}\text{C}$ o okresie połowicznego rozpadu $5730 \text{ lat}$. Po śmierci organizmu „dowóz” węgla z pokarmem ustaje, a więc względna zawartość $^{14}\text{C}$ zaczyna spadać ze względu na rozpad promieniotwórczy tego izotopu. Stąd wiemy, że organizm, u którego jest np. 4 razy mniej węgla radioaktywnego niż normalnie, zmarł $11460 \text{ lat}$ temu. Metoda radiowęglowa dotyczy obiektów powstałych nie dawniej niż $40 000 \text{ lat}$ temu.
Oczywiście, do datowania możemy wykorzystywać i inne izotopy – zależnie od wieku, który chcemy ocenić. Np. dla minerałów, zmieniających się w „geologicznej” skali czasu (planeta Ziemia liczy sobie ok. $4,5 \cdot 10^9 \text{ lat} = 4 500 000 000 \text{ lat}$) niezbędny tu zegar, związany z procesem rozpadu promieniotwórczego, powinien działać w zupełnie innej skali czasu niż izotop $^{14}\text{C}$.
Spotkanie z promieniotwórczością, Instytut Problemów Jądrowych im. Andrzeja Sołtana,
listopad 2010.
Zadanie 13. (0–4)