Zadanie 4. Matura CKE Maj 2010
W zamieszczonym poniżej tekście opisano zjawiska poprzedzające powstanie Pustyni Błędowskiej.
Na obszarze Pustyni Błędowskiej rzeki utworzyły w skałach triasowych głębokie doliny. W plejstocenie podczas kolejnych zlodowaceń te doliny były stopniowo wypełniane osadami piaszczysto-żwirowymi, aż zanikły całkowicie. Wraz ze zmianą klimatu na cieplejszy obszar dzisiejszej pustyni został w holocenie stopniowo opanowany przez roślinność leśną. Taki stan trwał do XIII w. W tym czasie w okolicach Olkusza powstał ośrodek górniczo-hutniczy. Na dużą skalę eksploatowano tu rudy ołowiu i srebra. Wybudowano piece hutnicze, które były opalane węglem drzewnym. Teren został pozbawiony lasów. Wylesienie było przyczyną zniszczenia gleby i odsłonięcia luźnych piasków. Wtedy zostało ukształtowane przez człowieka pustynne oblicze tego terenu. Wiatr zaczął intensywnie przenosić piasek, budować ruchome wydmy i tworzyć obniżenia deflacyjne.
Na podstawie: Szczypek T., Wika S., Czylok A., Rachmonow O., Wach J., Pustynia Błędowska fenomen polskiego krajobrazu, Wydawnictwo Kubajak, 2001 r.
Na obszarze Pustyni Błędowskiej rzeki utworzyły w skałach triasowych głębokie doliny. W plejstocenie podczas kolejnych zlodowaceń te doliny były stopniowo wypełniane osadami piaszczysto-żwirowymi, aż zanikły całkowicie. Wraz ze zmianą klimatu na cieplejszy obszar dzisiejszej pustyni został w holocenie stopniowo opanowany przez roślinność leśną. Taki stan trwał do XIII w. W tym czasie w okolicach Olkusza powstał ośrodek górniczo-hutniczy. Na dużą skalę eksploatowano tu rudy ołowiu i srebra. Wybudowano piece hutnicze, które były opalane węglem drzewnym. Teren został pozbawiony lasów. Wylesienie było przyczyną zniszczenia gleby i odsłonięcia luźnych piasków. Wtedy zostało ukształtowane przez człowieka pustynne oblicze tego terenu. Wiatr zaczął intensywnie przenosić piasek, budować ruchome wydmy i tworzyć obniżenia deflacyjne.
Na podstawie: Szczypek T., Wika S., Czylok A., Rachmonow O., Wach J., Pustynia Błędowska fenomen polskiego krajobrazu, Wydawnictwo Kubajak, 2001 r.
Zadanie 4.a.(0 - 1)
a) Na podstawie tekstu wybierz cztery wydarzenia, które doprowadziły do powstania Pustyni Błędowskiej. Wybrane wydarzenia uszereguj w kolejności od najstarszego do najmłodszego, wpisując w ramki odpowiadające tym wydarzeniom litery.
A. Osuszenie i oziębienie klimatu w holocenie.
B. Wypełnienie materiałem fluwioglacjalnym głębokich dolin rzecznych.
C. Akumulacyjna i erozyjna działalność wiatru na antropogenicznie przekształconym terenie.
D. Odsłonięcie piasku na skutek wycinania lasów.
E. Powstanie ośrodka górniczo-hutniczego.
Wydarzenie najstarsze .................. .................. .................. .................. Wydarzenie najmłodsze
A. Osuszenie i oziębienie klimatu w holocenie.
B. Wypełnienie materiałem fluwioglacjalnym głębokich dolin rzecznych.
C. Akumulacyjna i erozyjna działalność wiatru na antropogenicznie przekształconym terenie.
D. Odsłonięcie piasku na skutek wycinania lasów.
E. Powstanie ośrodka górniczo-hutniczego.
Wydarzenie najstarsze .................. .................. .................. .................. Wydarzenie najmłodsze
Zadanie 4.b.(0 - 1)
b) Wpisz we właściwe miejsca tabeli, obok wartości średniej rocznej temperatury powietrza i rocznej sumy opadów, podane poniżej nazwy pustyń.
Pustynie: Błędowska, Gobi, Sahara.
Pustynie: Błędowska, Gobi, Sahara.
| Obszar | Średnia roczna temperatura powietrza (w C) | Roczna suma opadów (w mm) |
|---|---|---|
| ........ | 25,4 | 21 |
| ........ | 7,5 | 700 |
| ........ | 3,8 | 107 |
Zobacz również podobne zadania
Matura CKE Maj 2008
0 - 2 pkt
Zadanie 30. (2 pkt)
Diagram ilustruje strukturę zasiewów zbóż na świecie w latach 1998-2000.[img1]Uzupełnij diagram, wpisując w wyznaczonych miejscach nazwy podanych zbóż.
jęczmień, pszenica, ryż, żyto
1% ..................
33% ..................
23% ..................
8% ..................
Diagram ilustruje strukturę zasiewów zbóż na świecie w latach 1998-2000.[img1]Uzupełnij diagram, wpisując w wyznaczonych miejscach nazwy podanych zbóż.
jęczmień, pszenica, ryż, żyto
1% ..................
33% ..................
23% ..................
8% ..................
Zobacz pełne zadanie →
Matura CKE Czerwiec 2011
0 - 2 pkt
Na rysunku przedstawiono drogę Słońca po sklepieniu niebieskim w różnych porach roku.[img1]Podaj szerokość geograficzną, z której obserwowano przedstawione na rysunku drogi Słońca, oraz wysokość górowania Słońca w dniu przesilenia letniego. Zapisz obliczenia.
Obliczenia
Szerokość geograficzna ..................
Wysokość górowania Słońca w dniu przesilenia letniego ..................
Obliczenia
...................................................................................................
...................................................................................................
...................................................................................................
...................................................................................................
...................................................................................................
Szerokość geograficzna ..................
Wysokość górowania Słońca w dniu przesilenia letniego ..................
Zobacz pełne zadanie →
Matura CKE Maj 2009
0 - 2 pkt
Zadanie 27. (2 pkt)
Na mapie przedstawiono rozmieszczenie wybranych ośrodków przemysłu hutniczego w Polsce.[img1]Opracowanie własne na podstawie: Atlas Polski, Opres, Kraków 2001
Podaj główny czynnik lokalizacji dla każdego z zaznaczonych na mapie ośrodków przemysłu hutniczego.
Konin ..................
Głogów ..................
Bukowno ..................
Na mapie przedstawiono rozmieszczenie wybranych ośrodków przemysłu hutniczego w Polsce.[img1]Opracowanie własne na podstawie: Atlas Polski, Opres, Kraków 2001
Podaj główny czynnik lokalizacji dla każdego z zaznaczonych na mapie ośrodków przemysłu hutniczego.
Konin ..................
Głogów ..................
Bukowno ..................
Zobacz pełne zadanie →
Chcesz zobaczyć więcej rozwiązań z przedmiotu Geografia Rozszerzona?
Załóż darmowe konto, by uzyskać nielimitowany, wygodny dostęp do odpowiedzi do wszystkich zadań maturalnych!
Załóż darmowe konto