Zadanie 26. Matura CKE Maj 2026

Na fotografii przedstawiono elektrownię szczytowo-pompową funkcjonującą w Polsce na Pojezierzu Pomorskim.
Na podstawie: www.media.energa.pl
Poniższy tekst odnosi się do jednego z rodzajów elektrowni wodnych stosowanego w Europie Zachodniej.
Elektrownia pływowa o mocy 240 MW u ujścia rzeki Rance we Francji jest najstarszą elektrownią tego typu na świecie. Została uruchomiona w 1966 roku i stanowi źródło energii dla regionu Bretanii. Na rzece zlokalizowano zaporę z przepustami, które są otwierane i zamykane wraz z przypływami i odpływami, tak aby umożliwić wykorzystanie potencjału pływów do produkcji energii elektrycznej. W tej elektrowni zainstalowano 24 turbiny, które produkują 550 GWh energii elektrycznej rocznie, co odpowiada zużyciu energii w mieście wielkości Rennes we Francji.
Budowę elektrowni pływowej – ze względu na zapotrzebowanie na energię elektryczną w regionie – rozważa się u ujścia rzeki Mersey w Liverpoolu. Jako przewidywalne źródło energii odnawialnej może stanowić rozwiązanie alternatywne w Wielkiej Brytanii dla innych rodzajów energetyki odnawialnej, w których produkcja energii jest uzależniona od warunków pogodowych.
Na podstawie: www.weamec.fr; www.polskiprzemysl.com.pl; www.liverpoolcityregion-ca.gov.uk
Poniżej przedstawiono bilans energii elektrycznej w Polsce w 2022 roku.

Wyszczególnienie	Wartość w 2022 r. w GWh
Przychód	194 986
ze źródeł krajowych – produkcja	179 748
w tym elektrownie: cieplne	134 657
wodne (w tym szczytowo-pompowe), wiatrowe i słoneczne	31 108
import	15 238
Rozchód	194 986
zużycie krajowe:	169 260
zużycie w elektrowniach szczytowo-pompowych	1 501
zużycie bezpośrednie	167 759
w tym gospodarstwa domowe	25 860
eksport	16 915
straty i różnice bilansowe	8 811

Na podstawie: Mały Rocznik Statystyczny Polski 2024, www.stat.gov.pl
Przedstaw dwie różnice w zakresie przyrodniczych czynników lokalizacji między elektrownią na fotografii a typem elektrowni opisanym w tekście, a następnie wyjaśnij, dlaczego elektrownie szczytowo-pompowe nie tylko są składnikiem przychodu, lecz także przyczyniają się do zużycia energii elektrycznej podanego w tabeli.
Różnice w zakresie przyrodniczych czynników lokalizacji:
1.
2.
Wyjaśnienie: